حزين لاهيجي ( قرن دوازدهم ) :

تقديم به دوست گرامي آقاي مهندس غلامحسين صابري :

از ياد رفته

اي واي بر اسيري كز ياد رفته باشد

در دام مانده باشد ، صياد رفته باشد

آه از دمي كه تنها ، با داغ او چو لاله

در خون نشسته باشم ، چون باد رفته باشد

امشب صداي تيشه از بيستون نيامد

شايد به خواب شيرين ، فرهاد رفته باشد

خونش به تيغ حسرت ، يارب حلال بادا

صيدي كه از كمندت ، آزاد رفته باشد

از آه دردناكي ، سازم خبر دلت را

وقتي كه كوه صبرم ، بر باد رفته باشد

رحم است بر اسيري كز گرد دام زلفت

با صد اميدواري ، ناشاد رفته باشد

شادم كه از رقيبان دامن كشان گذشتي

گو مشت خاك ما هم بر باد رفته باشد

پرشور از حزين است ، امروز كوه و صحرا

مجنون گذشته باشد ، فرهاد رفته باشد

توضيح : نامش محمد است و علي نيز خوانده مي شود . در سال 1103 هجري قمري در اصفهان چشم به دنيا گشود . نسب او تا 16 پشت به شيخ زاهد گيلاني ، صوفي بزرگ قرن هفتم ، متوفي به سال 700 قمري ، مي رسد . پدرش از مردم لاهيجان بود . از همين رو به حزين لاهيجي شهرت يافته است . زندگي حزين از حيث سفرهاي بسيار و ديدن گوشه و كنار ايران و هند و عراق و سرزمين حجاز ( عربستان ) داراي اهميت است و حوادثي كه در زندگي او روي داده در زندگي كمتر كس از شاعران ايران ديده شده است . نخستين بار در سيزده سالگي به همراه پدر به شوق ديدار خويشاوندان خود به گيلان سفر كرده و عده اي از فضلا را در راه ديده است . در سال 1130 پس از مرگ پدر و مادر ، با مادر بزرگ و برادرانش از اصفهان به شيراز مي رود . در سال 1136 هنگام هجوم محمود افغان در اصفهان بوده و غارت و قحطي اين دوران را گذراند . در سال 1145 از بندرعباس با كشتي به بندر سورت مي رود و از آنجا رهسپار جده مي شود و سپس به زيارت خانه ي خدا مشرف مي شود . از آنجا به لارد جهرم مي رود و سال بعد راهي ديار هند مي شود . در سال 1154 تاريخ زندگي سراسر سفر و ماجراي خود را مي نويسد و سرانجام در سن 77 سالگي به سال 1180 هجري قمري در بنارس ، زندگي را بدرود مي گويد .

دوران زندگي حزين لاهيجي ، پايان حكومت صفوي و حمله ي افغانان ، يكي از پرآشوب ترين دورانهاي تاريخ ايران بوده است و در اين آشفتگي شهر اصفهان ، زادگاه حزين ، از همه جا ويران تر بود . حزين اين دوران را به تفصيل در تاريخ خود شرح داده است . حزين بر مجموع دانش هاي روزگار خود مسلط بود و در هر كدام از علوم زمان خود رسالاتي نوشته است . زندگي را نيز با قناعت و آزاذگي مي گذرانيد . خوي ديگر او شجاعت است . بارها در حوادث خونيني كه روي مي داد ، مردم را به مقاومت در برابر دشمنان خارجي يا ستمكاران داخلي وادار مي كرد .

آثار حزين لاهيجي كه از شاعران درجه اول سبك هندي است ، علاوه بر ديوان اشعار او رسالاتي در فلسفه ، علم كلام ، احوال رجال ، سفرنامه و تاريخ حزين است .

براي آگاهي بيشتر از زندگي و آثار حزين لاهيجي نگاه كنيد به :

حزين لاهيجي ، زندگي و زيباترين غزلهاي او ، فراهم آورده ي م. سرشك ، انتشارات توس 1342

/ 3 نظر / 31 بازدید
صابري (ديدمهندسي)

آقای مهنس صدری‌زاده‌ی عزيز آيا اين شعر را به‌صورت کامل داريد؟ من خيلي خوشحال مي‌شوم اگر مرا براي به‌دست آوردن متن كامل آن راهنمايي بفرماييد. مدت‌ها دنبالش بودم.

صابري (ديدمهندسي)

سلام، بي‌نهايت از لطف شما سپاسگذارم. واقعاٌ متشکرم که لطف‌کرديد و اين‌همه وقت گرانبها را براي اين منظور اختصاص داريد اين يکي از بهترين هديه‌هايي است که من تاکنون دريافت‌کرده‌ام: تکه‌اي وقت گرانبها از آشنايي ناشناخته. اميدوارم روزي بتوانم اين لطف شما را جبران‌کنم. اطلاعات تکميلي شما نيز فوق‌العاده هستند من تا پيش از اين فکر مي‌کردم اين شعر اثري از نظامي است.

اشکان

من این شعر رو خیلی دوست دارم[لبخند]