محمد علي دشتي متخلص به فابز در سال 1252 هجري قمري در قريه بردخون دشتي به دنيا آمد . بعضي ها محل تولد او را روستاي زيارت مي دانند . فايز بعد از يادگيري زبان فارسي ، شروع به سرودن دوبيتي هايي به لهجه دشتي و عاميانه كرد . گفته مي شود فايز ، دختري داشته كه او هم طبع شاعرانه داشته و دوبيتي هايي البته بهتر از پدرش مي سروده ، اما از شعرهاي دختر فايز نمونه هايي به دست نيامده است . به هر حال در باره زندگي فايز ، اطلاع جامع و كاملي در دست نيست و بعضي او را شاعر بي شناسنامه مي نامند . به خاطر اينكه نامش در تذكره شاعران نيست . بد نيست بدانيد محل دفن صادق چوبك نيز مشخص نيست . فايز از خود ديوان و دفتري به جا نگذاشته ولي دوبيتي هاي جذاب و دلنشين او در سينه هاي مردم و غم آواي چوپانان و ني ناله خيز آنها ماندگار است . فايز شاهنامه فردوسي را دوست مي داشت و از فرهنگ ديني ما آگاه بود و با چاشني اين فرهنگ ، شعر مي سرود . او در خدمت هيچ خان يا اميري در نيامد و از راه تملق به نام و كام نرسيد . او نان خود را از ميان بذر و خاك و تكاپو زير آفتاب طاقت سوز جنوب پيدا مي كرد . البته از شعرهايش پيداست كه شاعري دلشاد نبوده و از بخت خود هميشه مي ناليده است . در قلمرو نخل و آفتاب ، و مردان حماسه ساز ، كسان ديگري دوبيتي سرايي كرده اند . شاعراني همچون احمدخان دشتي ، مفتون ، محمدخان دشتي ، علينقي دشتي و پورنادم . ولي دوبيتي هاي فايز جايگاه ويژه اي در ميان مردم جنوب دارد .

فايز مرگ خود را هم با آن روحيه مخملي جنوبي اش ، كم كردن زحمت مي دانست . مرگ فايز را در سال هاي مختلفي ذكر كرده اند . يك نمونه اش سال 1323 هجري قمري است . نوشته اند كه او حدود هشتاد سال عمر كرد . اما همه تاريخ هاي متفاوت ولادت و وفات او ، چنين سني را تاييد نمي كند . مزار فايز مانند بزرگ مرد ايران ، اميركبير ، در كربلاست . . . ( ادامه دارد )

حسينعلي مكوندي