عالي ترين غزل زبان فارسي

 

مي گويند روزي اتابك ابي بكر بن سعد زنگي از سعدي مي پرسد : “ بهترين و عالي ترين غزل زبان فارسي كدام است ؟ “ سعدي در جواب ، اين غزل مولوي ( مولانا جلال الدين محمد بلخي ) را مي خواند :

هر نفس آواز عشق مي رسد از چپ و راست

ما به فلك مي رويم ، عزم تماشا كه راست ؟

ما به فلك بوده ايم ، يار ملك بوده ايم

باز همانجا رويم جمله ، كه آن شهر ماست

خود ز فلك برتريم ، وز ملك افزون تريم

زين دو چرا نگذريم ؟ منزل ما كبرياست

بخت جوان يار ما ، دادن جان كار ما

قافله سالار ما ، فخر جهان مصطفاست

بوي خوش اين نسيم ، از شكن زلف اوست

شعشعه ي اين خيال ، زان رخ چون “ والضحا “ ست

خلق چو مرغابيان ، زاده ز درياي جان

كي كند اينجا مقام ، مرغ كزان بحر خاست ؟

بلكه به دريا دريم ، جمله در او حاضريم

ور نه ز درياي دل ، موج پياپي چراست ؟

آمده موج الست ، كشتي قالب ببست

باز چو كشتي شكست ، نوبت وصل و لقاست

 

توضيح : سعدي ، فردوسي ، مولوي ، حافظ و خيام ، در زمره ي شناخته ترين شعراي جهان هستند . مولوي بيش از هفتاد هزار بيت شعر سروده است . اشعار فردوسي نيز حماسي است و اندكي بيش از 50 هزار بيت مي شود . چنين به نظر مي رسد كه سعدي ( و ديگر شعرا ) اشعار شاعران ديگر را به دقت مي خوانده اند . برخي گفته اند كه سعدي اين غزل را براي اتابك فرستاد و پيغام داد : “ هرگز اشعاري بدين شيوايي سروده نشده و نخواهد شد . اي كاش به روم مي رفتم و خاكپاي جلال الدين را بوسه مي زدم “ . مولوي را ملاي روم مي گفتند . آرامگاه اين شاعر بزرگ در قونيه قرار دارد