شرق : علی دهباشی - محمدرضا شفیعی‌کدکنی (متولد 19مهر 1318) از استثناءهایی است که توانسته دو هنر متناقض را در وجود خویش جمع کند: شاعری و محققی را. طرفه آنکه در هر دو نیز بسیار مهارت دارد. سخت است باور کردن اینکه ببینی محققی که ساعت‌ها و روزها در پی یک ارجاع، لابه‌لای نسخه‌های خطی و منابع دیریاب زندگی می‌کند ولی قدرت خلاقیت شاعری خود را حفظ کرده است. از طرف دیگر ببینی کسی که چنین خلاقیتی در سرایش شعر دارد بسیار استوار هم شعر می‌گوید یعنی فرم شعرش نیز در اوج مرزهای هنری است. ضمن آنکه زبان شعری پیراسته‌ای دارد، تنوع واژگانی بسیاری در شعر او به چشم می‌خورد که خواننده را به این نتیجه می‌رساند که رسیدن به چنین زبانی به سادگی حاصل نمی‌شود.

پیشینه‌ای می‌طلبد. گاه کلمات را به‌گونه‌ای به کار می‌گیرد که گویی زبان روزگار ماست. گاه نیز ترکیبات ساده را به خوبی وارد شعرش می‌کند عاطفه و تخیل قوی هم دو عنصر بارز شعر او هستند. هم از این‌روست که دکتر عبدالحسین زرین‌کوب درباره شعر او گفته است: «شعر، شعر جوهردار، شعر بی‌نقاب همین است.» تیراژ وسیع اشعارش در دوره‌های مختلف گواهی بر مقبولیت شعری او نزد خوانندگان شعر و عموم مردم است. نوآوری او از آنجا که ریشه در سنت هم دارد پذیرفته است. شفیعی‌کدکنی نیاز اجتماعی روزگار خود را دریافته و به موقع بدان پاسخ گفته است.


قطعا شناخت وی از ادب و فرهنگ و تاریخ ایران در این رهگذر نقش مهمی ایفا نموده است. شفیعی‌کدکنی از این حیث در میان نوگرایان یک استثناء به شمار می‌رود. سادگی و صمیمیت او به شعرش غنا بخشیده است. طبیعت هم در جای‌جای شعرش نمودی گسترده دارد اما این طبیعت در شعر شفیعی‌کدکنی همراه انسان است جدا از او نیست و همین مساله شعر او را صمیمی‌تر و طبیعی‌تر می‌کند. شعرش اساطیر و تاریخ و فرهنگ ایرانی و اسلامی را نیز در خود جای داده است. اما کاملا طبیعی.
تحقیقات دامنه‌دار و وسیع شفیعی‌کدکنی هم بر هیچ کسی که آشنایی مختصری با فرهنگ و ادبیات این مرز و بوم داشته باشد پوشیده نیست. با تصحیح انتقادی اسرارالتوحید و آثار عطار و نگارش مقدمه و تعلیقات مفصل بر آنها نشان داد که یک فرد کم‌نظیر در این حوزه است.
با تعریفی که از تصوف به عنوان نگاه هنری به الهیات ارایه داد و با تحقیقات کم‌نظیری که در باب تصوف در مجموعه «از میراث عرفانی ایران» انجام داد نمایاند که می‌توان تصوف و زیبایی‌های آن را درک کرد و عیب‌ها و نقایص آن را به بوته نقد کشید.
از طرفی پیش از همه اینها با نوشتن دو کتاب «موسیقی شعر» و «صور خیال در شعر فارسی» بدیع‌ترین و عالمانه‌ترین تحقیقات در باب موسیقی و تخیل را به انجام رسانید.
شفیعی‌کدکنی با آنکه خود سهم به‌سزایی در جریان شعر معاصر دارد توانسته به داوری بی‌غرضی در باب شعر نو بنشیند و به نقد و تحلیل آن چنان‌که بایسته و شایسته است بپردازد.
در آخر در بررسی کارنامه علمی شفیعی‌کدکنی معلمی او را نیز نباید از یاد برد. شفیعی‌ شاعران بسیاری پرورده که از میانشان آنها که ظرفیت و توان و استعدادی داشته‌اند امروزه هرکدام در حوزه‌ای صاحب‌نظرند.