فردا دوم مهرماه نخستين سال‌روز تولد منوچهر آتشي در سالي است؛ بدون حضور خودش.

منوچهر آتشي ازجمله شاعراني بود كه در مصاحبه‌هاي مختلفي طي سال‌هاي پاياني حياتش، ديدگاه‌هاي خود را درباه‌ي موضوع‌هايي ازجمله شعر سفارشي، جايزه‌هاي ادبي، جايگاه عشق در شعر امروز، فلسفه، مطبوعات، شعر مهاجرت، ادبيات بومي، روشنفكري، ادبيات پايداري و اسطوره و مسائل ديگر مربوط به شعر و ادبيات‌ و فرهنگ، عنوان كرده بود؛ به‌همين بهانه، بخش‌هايي از آن‌ها كه در گفت‌وگو با خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) انجام شده بود، در پي مي‌آيد.

شعر سفارشي

به‌اعتقاد آتشي، هر نوع شعر سفارشي ناقص است و يك پايش مي‌لنگد؛ حتا اگر نويسنده‌اش استاد باشد. حتا زماني هم گفته بود كه يكي از شعرهاي معروف شاملو اصلا شعر نيست و يك سفارش اجتماعي است. حالا هم در زمينه‌هاي  خاصي آن‌چه هست، حجم عظيمي از شعرهاي سفارشي است و دقيقا مناسبت‌ها موضوع شعر قرار مي‌گيرند.

به‌گفته اين شاعر، اگر شاعري آن‌قدر قدرت داشته باشد كه بتواند هر مضموني را به شعر درآورد، شاعر است. شاعر با چشم‌پوشي از كلمه سفارش از جان وجود خود مي‌گيرد و شعر مي‌نويسد و مطمئنا شعرش مؤثرتر از كسي است كه به شكل گزارشي و مناسبتي شعر مي‌گويد.

آتشي اظهار داشته بود: شعر سفارشي حتما اين زيان را براي شاعر دارد كه او را از شعرش دور مي‌كند. جاني كه شاعر خود دارد، آن‌قدر الهي و قدسي است كه نيازي نيست با سفارش او را به سمت آن مضمون هل دهند. خود شعر ذاتا قدسي است. مداحان در قديم شعرهاي بلند مي‌گفتند و القابي به ممدوحان خود مي‌دادند كه خنده‌آور بود. حضرت علي (ع) در نامه‌اي فرموده است: «دهان مداح را پر از خاك كن» پس اين كار از گذشته مذموم بوده است.

جايزه‌هاي ادبي

عقيده‌ي اين شاعر فقيد درباره‌ي جايزه‌هاي ادبي چنين بود: در كشور ما متاسفانه خيلي چيزها يك دفعه مد مي‌شود. الان هم داستان مد شده و هر كسي را مي‌بيني دارد يك قصه مي‌نويسد كه معمولا هم كوتاه است و وقتي مردم مي‌خوانند، خوش‌شان مي‌آيد، فكر مي‌كنند داستان بهتر است و حتا خود شروع به داستان نوشتن مي‌كنند و گه‌گاه اتفاقي، داستان خوب هم به‌وجود مي‌آيد. اما شعر سنت دوهزارساله ما بوده، عصاره عواطف فردي، خانوادگي و تاريخي ماست و يك هنر ملي و اصيل براي ما محسوب مي‌شود؛ بنابراين هيچ وقت نمي‌تواند فراموش شود.

او مي‌گفت: اين جايزه‌ها نيز مانند موجي است. فعلا هم كه داستان در كشور ما جلوه دارد. هرچند كه هنوز خام و نپخته است و به آن جنبه داستاني قوي مثل خارج از كشور نرسيده است، اما چون نو است، به آن توجه مي‌كنند. عيبي هم ندارد داستان بنويسند، خيلي هم خوب است، چراكه شعر به اين سادگي‌ها از رونق نمي‌افتد؛ اما متاسفانه امروز شعر بد هم زياد پيدا شده و شعراي جوان همين طور پول مي‌دهند و ناشران شعرشان را چاپ مي‌كنند و خود پول دادن باعث مي‌شود كه حجم كتاب‌هاي بد بيشتر از كتاب‌هاي خوب شود. از اين ديد طبعا رونق شعر كمتر است. اين شاعر با اشاره به رونق شعر در كشور عنوان كرد: شعر هميشه در ايران كم بوده، حالا هم كم باشد بهتر است تا به صورت انبوه شعر توليد شود، چراكه شعر هنر فله‌يي نيست.

آتشي همچنين متذكر شده بود: براي برگزاري جايزه‌هاي شعري بهتر است مؤسسه‌اي كه اسم و رسم داشته باشد، به صورت جدي جايزه‌اي بگذارد. در كشورهاي ديگر وقتي جايزه مي‌دهند پشت سرش پشتوانه‌اي وجود دارد كه بعد كتاب خوب چاپ مي‌كنند. در اين جايزه‌هاي شعري كه برگزار مي‌شود، گاهي پيش آمده كه كتابي براي اول انتخاب كردن نداشتند. . . >>>>